Naast de meerjarige programma’s De Dingen en De Materialen en Landschap en Interieur, introduceert het kalenderjaar de derde leidraad voor verschillende activiteiten. Ieder jaarthema kent weliswaar aanvullende vormen van onderzoek zoals de fellowships, maar moet allereerst worden opgevat als een inhoudelijk perspectief op de lopende programma’s, waardoor per jaar het vraagstuk van innovatie en de verschillende uitkomsten kunnen worden gespiegeld aan de actualiteit.

In 2014 presenteerde Het Nieuwe Instituut het programma 2014-1914: Conflict en Innovatie, dat honderd jaar moderniteit aan de orde stelde. In 2015 stond het fenomeen van de Wereldtentoonstelling centraal en daarmee vraagstukken als nationale identiteit en nationale representatie. En in 2016 vormen de Olympische Spelen het startpunt voor een programma waarbij het lichaam zelf centraal staat.